Donderdag 22 februari 2018 debatteert de Tweede Kamer over seksuele intimidatie op de werkvloer. Werkgevers en de politiek kunnen samen zorgen voor een veilige werkvloer voor iedereen. Zo kunnen we er in Nederland voor zorgen dat de #MeToo-discussie een echte verandering oplevert.

#MeToo heeft luid en duidelijk laten zien dat seksueel ongewenst gedrag een wijd verspreid fenomeen is. Dat was nodig, want alleen de cijfers – die er al jaren niet om liegen – hadden die impact blijkbaar niet. Een tegenreactie bleef niet uit. Uitspraken als ‘Er mag ook niks meer’ en ‘Wat is er mis met flirten?!’ zijn al veelvuldig gehoord.

Een onverwachte keerzijde doet zich nu op de werkvloer voor: mannen die vrouwen mijden omdat ze bang zijn beschuldigd te worden van grensoverschrijdend gedrag. Dit zou weleens nadelige gevolgen kunnen hebben voor de carrièrekansen van vrouwen.

Hoe serieus dit wordt opgevat blijkt uit de Amerikaanse campagne #MentorHer, die zakenleiders oproept om juist in tijden van #MeToo vrouwen kansen te geven op het werk door een mentor voor hen te zijn. Een goed bedoeld initiatief waar vele CEO’s zich bij aangesloten hebben. Mentorschap biedt niet alleen carrièrekansen, maar ook bescherming tegen seksuele intimidatie, omdat vrouwen die carrière maken er weer voor zorgen dat seksuele intimidatie op de werkvloer afneemt. Maar de actie #MentorHer roept ook vragen op. Waarom moeten vrouwen beschermd en gecoacht worden om veilig te zijn en carrière te kunnen maken? Zou het niet beter zijn om een #MentorHim op te zetten, waarin mannen leren wat seksisme en seksueel grensoverschrijdend gedrag is, wat de gevolgen ervan zijn en hoe zij het kunnen voorkomen? Zodat het probleem terechtkomt waar het thuishoort, namelijk bij degenen die zich ongewenst gedragen.

Seksuele intimidatie komt ook op de werkvloer vaak voor. Cijfers van TNO laten zien dat jaarlijks 3,4% van de vrouwen te maken krijgt met ongewenste seksuele aandacht van leidinggevenden of collega’s. Dat zijn jaarlijks ruim 135.000 werkzame vrouwen. Een oproep naar ervaringsverhalen door een journaliste in de Ambitieuze Meisjes community leverde afgelopen zomer tientallen voorbeelden op, die deze constatering pijnlijk illustreren. Ongepaste vragen naar het privéleven, seksueel getinte grappen, het schaamteloze staren naar de borsten en ontslagen worden als je niet op avances ingaat. Dagelijks voelen vele vrouwen zich onveilig op de werkvloer.

Iedereen heeft recht op een werkomgeving waar zij of hij ongehinderd zichzelf kan zijn. Glazen plafonds, krabbenmanden, loonkloven: carrière maken is voor vrouwen al niet makkelijk. Het gaat niet helpen als mannen vrouwen gaan ontwijken op de werkvloer. Wat wel helpt is gelijkwaardigheid en een veilige omgeving. Waar vrouwen gelijke kansen krijgen, en in alle lagen van organisaties vertegenwoordigd zijn, in gelijke mate als de mannen en met evenveel loon. Waar intimidatie, seksueel of anderszins, niet voorkomt, en mannen – als dat wel gebeurt – elkaar aanspreken op ontoelaatbaar gedrag, in gesprek gaan met de vrouwen op het werk of in hun team en gerapporteerde incidenten serieus nemen. Iedere werkgever moet inzetten op preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer en zijn of haar verantwoordelijkheid daarin nemen. Niet alleen de gedragsregels moeten duidelijk zijn, ook de consequenties voor de overtreders ervan. En voor degene die het overkomt moet er een duidelijk support system zijn binnen de organisatie om op terug te vallen.

Ook de politiek kan iets doen. Dat begint bij de rol van de overheid als werkgever. Door onafhankelijk onderzoek te doen naar seksuele intimidatie bij de overheid zet je een scherp voorbeeld neer voor andere werkgevers. Naast een campagne gericht op seksuele grensoverschrijding tussen jongeren zou het ook goed zijn als er een campagne komt voor de werkvloer.

Veiligheid als gezamenlijke ambitie is een goed vertrekpunt om een echte verandering in gang te zetten.